Jarenlange vernietiging Brownsberg Natuurpark oogluikend toegestaan door regering en natuurbeschermings- organisaties

Natuurgebied ten prooi aan illegale goudzoekers

Regering en natuurbeschermings- organisaties ontwikkelen geen beleid om natuurpark te beschermen

06-04-2014  Door: Paul Kraaijer (Obsession Magazine)


Paramaribo - Suriname wordt internationaal geroemd voor de wijze waarop zij haar tropisch regenwoud beschermd. Het is het groenste land ter wereld. Maar, er hangt een donkere wolk boven dat regenwoud. Al jarenlang worden grote gebieden in het Surinaamse achterland vernietigd door illegale goudwinning onder toeziend oog van de regering en natuurbeschermingsorgansaties. Het unieke Brownsberg Natuurpark, een van de belangrijkste toeristische trekpleisters, is zelfs deels veranderd in een maanlandschap met vele kraters. Het zwaar giftige kwik, dat door goudzoekers bij het goudwinningsproces wordt gebruikt, komt terecht in kreken en rivieren. Lokale gemeenschappen gebruiken het vervuilde kreek- en rivierwater om te baden, te wassen en om de vaat te doen. Maar, concrete acties vanuit de overheid en natuurbeschermingsorganisaties om het gebied te beschermen blijven uit.

In maart 2012 werd Suriname opgeschrikt door de publicatie van een fotoreportage, gemaakt door het Wereldnatuur Fonds Guianas (WWF Guianas), van illegale goudwinningsactiviteiten in het ruim 14.000 hectare grote Brownsberg Natuurpark. Het gebied heeft een bijzondere biodiversiteit. Zo vliegen er inmiddels 200 soorten dagvlinders rond en het aantal soorten aanwezige nachtvlinders zou schommelen tussen de 5.000 en 8.000, aldus maakte de Stichting Suriname Lepidoptera Instituut (SSLI), die al jaren onderzoek doet in het natuurpark naar de vlinderpopulatie, bekend in reactie op de fotoreportage. Daarnaast zijn er ook nog eens onder andere 350 soorten vogels, alle 8 apensoorten van het land en 40 soorten orchideeën te vinden.

Beheerder gedoogt goudzoekers
Politici en ook natuurorganisaties reageerden verbijsterd op het rapport. Maar, hoe oprecht was die verbijstering? Die politici en natuurorganisaties waren immers al jarenlang op de hoogte van de aanwezigheid van illegale goudzoekers, ook wel porknokkers genoemd, in het beschermde natuurgebied. Sinds de publicatie van dat rapport is er echter niets veranderd. Nog steeds zijn goudzoekers in het natuurpark actief. Het gebied is zo lek als een mandje. Zowel de regering als natuurbeschermingsorganisaties ondernemen nauwelijks actie om het gebied te beschermen. Men kijk naar en wacht op elkaar. De organisatie die feitelijk het gebied behoort te beschermen, de stichting Natuurbehoud Suriname (Stinasu), heeft zelfs de aanwezigheid van illegale goudzoekers gedoogd.

De afgelopen jaren zijn een aantal keren illegale goudzoekers uit het gebied verwijderd. De regering Venetiaan voerde in het gebied in september 2007 een zogenoemde 'Clean Sweep' operatie uit. Toenmalig verantwoordelijk minister Michael Jong Tjien Fa van het ministerie van Ruimtelijke ordening, Grond- en Bosbeheer was al in juli 2007 over de misstanden in het natuurpark geïnformeerd. Volgens hem was de toestemming die aan inwoners van de gemeenschap Brownsweg was gegeven om op kleine schaal goud in het natuurreservaat te winnen, misbruikt voor meer grootschalige commerciële goudwinning. Boswachters en jachtopzieners hadden gerapporteerd dat met zwaar materiaal complete heuvels werden ‘weggespoten’. Sommige goudzoekers bleken zelfs met vuurwapens op zak rond te lopen en enkele zouden zelfs gewapende bewakers in dienst hebben. Toenmalig minister Chandrikapersad Santokhi van het ministerie van Justitie en Politie kondigde aan een onderzoek in het gebied te laten instellen door het Korps Politie Suriname en het Nationaal Leger. Dat onderzoek leidde tot de eerste Clean Sweep actie.

Gedurende drie dagen werd het gebied uitgekamd door militairen, politie, bosopzichters van ’s Lands Bosbeheer en medewerkers van Stinasu. De aanwezige illegale goudzoekers werden gesommeerd het natuurpark onmiddellijk te verlaten. Enkele kampen van de goudzoekers werden vernield en er werd beslag gelegd op hun bezittingen. De autoriteiten hoopten hiermee te voorkomen dat de goudzoekers hun activiteiten toch weer zouden voortzetten.

De acties van de regering Venetiaan om een einde te maken aan het mijnen van goud in het beschermde Brownsberg Natuurpark, bleken vruchteloos te zijn geweest. Eind 2010 bleken weer goudzoekers te mijnen in het gebied.

De directeur van de Nationale Zoölogische Collectie Suriname, bioloog Paul Ouboter, liet op 13 augustus 2011 via de krant De Ware Tijd weten, dat illegale goudzoekers actief waren aan de Witikreek in het natuurpark. Er bleek een illegale weg te zijn aangebracht die leidde naar de zijtak van de Witkreek, waar veel toeristen komen. Ouboter toonde zich verontrust over de ontwikkelingen in het natuurpark. ‘In de hoofdkreek van de Witikreek merkte ik de laatste tijd al op dat ze steeds verder trokken. Nu ook bij de zijtak goud wordt gewonnen, moet er aan de rem worden getrokken’, aldus Ouboter tegenover de krant. Stinasu was niet bereikbaar voor commentaar. Deze stichting zou haar natuurpark moeten beschermen, maar zij bleek zich meer en meer te richten op het organiseren van ecoreizen dan op natuurbescherming en was dus feitelijk een onderneming geworden.

De strijd tegen de goudzoekers in het Brownsberg Natuurpark ging in maart 2012 door. Toen werd duidelijk dat de illegale goudzoekers in het gebied nog steeds een grote bron voor zorg waren voor de directeur van Stinasu, Frans Kasantaroeno. Weer moesten porknokkers uit het natuurpark verwijderd worden. ‘Het is de zoveelste keer in de geschiedenis van Brownsberg, dat er illegale gouddelvers worden ontruimd’, aldus Kasantaroeno tegenover de krant Times of Suriname. Volgens de directeur van de organisatie die het park zou moeten beschermen, kwamen de goudzoekers na een ontruimingsactie door de in december 2010 ingestelde presidentiële Commissie Ordening Goudsector snel weer in het gebied opduiken. ‘Je haalt ze weg, maar na enkele maanden komen ze toch weer.' Kasantaroeno zag als mogelijke oplossing het aanbieden van alternatieve werklocaties voor de ontruimde porknokkers.

Maar, hij viel op 12 maart 2012 door de mand. Hij bleek illegale goudzoekersactiviteiten in het door zijn organisatie te beschermen natuurgebied, Brownsberg Natuurpark, toe te hebben gestaan in ruil voor goud. Die dag verwijderde de Commissie Ordening Goudsector illegale porknokkers uit het natuurgebied. Volgens de goudzoekers hadden zij echter een mondelinge afspraak met Stinasu om twee maanden goud te delven in het natuurgebied, in ruil voor een deel van de goudopbrengsten. Gerold Dompig, voorzitter van het Managementteam van de Commissie Ordening Gousector, bevestigde de handelwijze van de Stinasu-directeur. Natuurlijk schoot Kasantaroeno in de verdediging en ontkende goud te hebben ontvangen in ruil voor het toestaan van goudwinning in het Brownsberg Natuurpark. Een parlementslid wist echter te vertellen, dat de porknokkers beschikten over kwitanties als bewijs voor betaling. Hij was in het bezit van enkele kwitanties, met daarop een stempel van Stinasu, met een waarde van ongeveer vijftig gram goud, wat neerkomt op een bedrag van ongeveer tienduizend Surinaamse dollars. Kasantaroeno werd op 17 april 2012 door de politie gearresteerd.

Ruim een maand na de arrestatie van Kasantaroeno bleek dat zich nog steeds illegale porknokkers in het ‘geruimde’ Brownsberg Natuurpark bevonden. In de week van 14 mei 2012 deed zich een schietincident voor tussen een onbekend aantal porknokkers in het natuurpark en drie politieagenten. De agenten waren ter plekke om de actuele situatie in het natuurgebied in ogenschouw te nemen. Ondanks alle gedane toezeggingen van onder andere de Commissie Ordening Goudsector konden zich nog steeds porknokkers in het natuurgebied bevinden. Ook was nog steeds niet bekend wie de door ruim tweeduizend goudzoekers aangerichte schade in het natuurpark zou herstellen. De toekomst van het unieke natuurgebied zag er half mei 2012 nog steeds zeer onzeker uit.

Dweilen met kraan open
Waar velen voor vreesden werd bewaarheid begin september 2012. De krant Times of Suriname berichtte op 7 september, dat in het Brownsberg Natuurpark weer illegale goudzoekers aan het werk waren. Weer zou op grote schaal vernietiging van het natuurgebied plaatsvinden. Op zeker vijfentwintig locaties in het gebied zouden illegalen bezig zijn geweest in het gebied. Er werd aan kaalkap gedaan en met zwaar materieel was men bezig de grond om te ploegen op zoek naar goud, aldus de krant. De Stichting Natuurbehoud Suriname was op de hoogte van de situatie, maar kwam niet in actie. Gerold Dompig bevestigde dat de goudzoekers weer actief waren in het gebied. Hij noemde deze situatie dweilen met een open kraan.

Een dag later al, zaterdag 8 september, kwam Dompig plotseling met een wit konijn uit zijn hoge hoed. Zijn commissie en de Geologische Mijnbouwkundige Dienst (GMD) bleken een plan te hebben bedacht om 12.000 hectare grond in de omgeving van het natuurgebied ter beschikking te stellen aan de illegale goudzoekers. De autoriteiten wilden dit gebied conform de wettelijke regelingen ter beschikking stellen van de dorpsgemeenschap in het gebied. ‘Maar daar zijn er natuurlijk voorwaarden aan verbonden’, zo liet Dompig via de media weten. De goudzoekers moeten zich organiseren en zich houden aan een aantal criteria voor de bescherming van de natuur. Maar, het plan van de commissie en de GMD leek eerder op het belonen van illegale porknokkers die een natuurpark hadden vernietigd, in plaats van dat die goudzoekers voor hun gedrag beboet of veroordeeld worden. Anno april 2014 wachten de goudzoekers nog steeds op een nieuw werkgebied.

In de laatste week van november 2012 werd het natuurgebied getroffen door een brand. Een gebied van minstens vijftien hectare in het natuurpark brandde af. Tijdens twee verschillende veldbezoeken van studenten van de Anton de Kom Universiteit en het Instituut Opleiding Leraren werden branden en smeulend hout opgemerkt. Vermoedelijk was de brand door illegale goudzoekers aangestoken. Het was de studenten opgevallen dat het bos grenzend aan de goudvelden in brand stond. De brand trof vooral het zogenaamde rotssavannebos. De brandweer en de Commissie Ordening Goudsector werden meteen van de brand in kennis gesteld, maar de brandweer was niet in staat om naar het natuurgebied te gaan om de brand en smeulende resten te blussen. Iedereen hoopte op zware regenval......

Op 5 december 2012 maakte het Dagblad Suriname bekend dat de op 17 april gearresteerde directeur van Stinasu, Kasantaroeno, niet zou worden gedagvaard. Op 18 mei 2012 had de rechter-commissaris het verzoek van de advocaat van de ex-directeur tot in vrijheidstelling van zijn cliënt gehonoreerd. Kasantaroeno werd bij zijn voorgeleiding voor bewaring bij de rechter-commissaris in vrijheid gesteld met als verklaring, dat er geen ernstige bezwaren waren gevonden om hem langer vast te houden.

Beleid ontwikkelen
Afgelopen week trok het WWF Guianas weer eens aan de bel door te waarschuwen voor de aanwezigheid van illegale goudzoekers in het natuurpark. Maar, met het aan de bel trekken alleen kan het gebied niet worden gered. Regering en natuurbeschermingsorganisaties zouden het initiatief moeten nemen om een gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Een beleid dat tot doel heeft het beschermen van het Brownsberg Natuurpark tegen de vernietigende goudwinningsactiviteiten van goudzoekers uit gemeenschappen in de omgeving van het gebied.

Maar, ook in algemene zin, een beleid om natuurgebieden in het land te beschermen tegen menselijke activiteiten en om het gebruik van kwik uit te bannen. Want het tropisch regenwoud en de biodiversiteit worden op dit moment ook door goudzoekers vernietigd in het oosten van het land (het zogenoemde Meriangebied bij het Nassau Gebergte) en in het zuidoosten van het land, vooral in de omgeving van het goudzoekersdorp Benzdorp aan de Lawarivier.

Jacht geopend op beschermde jaguar te Lelydorp (Update 20 juni 2012)

Jaguar zijn leven niet zeker

Maar, hoe gevaarlijk is een jaguar voor de mens....

16-06-2012  Door: Paul Kraaijer


Paramaribo - Het Korps Politie Suriname (KPS) heeft deze week veehouders te Lelydorp opgeroepen een klopjacht te openen op een jaguar om het dier af te schieten. Volgens enkele boeren zou een jaguar een paar van hun runderen en kalveren hebben gedood. De oproep van de politie is opmerkelijk, omdat het gaat om een internationaal beschermde diersoort. Het is verboden om een jaguar dood te schieten.

Runderen gedood door waarschijnlijk jaguar
Een paar veehouders aan de Curaçaoweg in Lelydorp ontdekten in het weekeinde van 9 en 10 juni dat een aantal koeien was gedood. Volgens de mannen zijn de runderen door een jaguar gedood. In de afgelopen drie maanden zou de ‘tigri’ – zo wordt lokaal een jaguar genoemd – meer dan zes koeien hebben gedood. Eén van de veehouders verklaarde tegenover media dat op zondag 10 juni een jaguar er vandoor was gegaan met de kop van een drie maanden oud kalfje. De man zou ‘duidelijke sporen’ van een jaguar hebben aangetroffen. Hij kreeg bijval van enkele buren. Via de populaire nieuwswebsite Starnieuws werd vrijdag 15 juni gemeld dat ‘een gevaarlijk roofdier’ ressort Lelydorp onveilig zou maken. De politie liet via de website weten dat het vermoedelijk om een jaguar gaat ‘die het gebied onveilig maakt’. ‘Aan de gemeenschap wordt een beroep gedaan om zichzelf in veiligheid te brengen bij het zien van het dier en meteen de politie in te schakelen’, aldus Starnieuws die met haar berichtgeving onnodig angst creëert onder inwoners van Lelydorp en omgeving.

De eerste aanval van een jaguar op vee bij Lelydorp was ongeveer drie maanden geleden, toen de bauxietmijn achter Lelydorp weer in gebruik werd genomen. Multinational BHP Billiton verliet Suriname in 2010 met achterlating van een uitgestrekt en uitgemijnd gebied.  Jaguars en andere grote kachtachtigen maakten het gebied tot hun leefgebied. Sinds er weer een toename van activiteiten met werkende machines en verkeer is in het mijnbouwgebied – Ballast Nedam is nu in het gebied gestart met het mijnen van bauxiet - trekken de dieren naar de boerderijen voor hun voedsel. Het zijn dus menselijke activiteiten die de dieren naar bewoond gebied drijven.

Mensen zelden aangevallen door jaguars
Een jaguar heeft voorzover gedocumenteerd bekend in het wild zelden een mens aangevallen en verwond of gedood. Dat zou kunnen gebeuren wanneer het dier in het nauw wordt gedreven en mensen te dichtbij of in het leefgebied van het dier komen, aldus deskundigen. – Een klopjacht, waartoe het KPS heeft opgeroepen, zou waarschijnlijk contraproductief werken: een kat in het nauw maakt werkelijk rare sprongen. -

Zo werd in de dierentuin van het Amerikaanse Denver in februari 2007 een dierenverzorgster door een zes jaar oude jaguar gegrepen . Om onduidelijke redenen ging de 27-jarige vrouw het verblijf van het dier in, waarop hij haar greep. Ze overleed in een ziekenhuis aan haar verwondingen. Tijdens pogingen van collega’s om de vrouw te redden werd de jaguar doodgeschoten. Jorge, de jaguar, was in maart 2005 overgekomen van een dierentuin in het Boliviaanse Santa Cruz.
Drie jaar later, 24 oktober 2010, werd een Amerikaan in het Midden-Amerikaanse Belize het dodelijke slachtoffer van een uit een dierenopvang ontsnapte jaguar. Tijdens de orkaan Richard die over Belize raasde wist de vier jaar oude Max te ontsnappen, toen een boom op zijn kooi viel. De Amerikaan woonde naast de dierenopvang van Richard and Carol Foster, filmmakers die onder andere documentaires produceerden voor National Geographic.

Het voedsel van een jaguar bestaat vooral uit grote prooien zoals kaaimannen, herten, capibara’s, tapirs, honden en soms zelfs anaconda’s, runderen en paarden. Maar, ook kleinere dieren zoals kikkers, muizen, vogels, vissen, apen, luiaards, gordeldieren en schildpadden kunnen de lunch van een jaguar vormen. De mens komt niet op zijn menukaart voor.

Paar incidenten in Argentinië en buurland Brazilië
Onder de grote katachtigen is de jaguar de soort die zelden mensen aanvalt. Toch is het een aantal malen gebeurd. Geregistreerde berichten maken melding van tien van dergelijke aanvallen tussen 1991 en 1995 in Argentinië, waarbij twee mensen om het leven kwamen. In 1995 werd iemand door een jaguar aangevallen in Chaco, in het noorden van Argentinië.

Ook zijn er drie aanvallen van jaguars in de vrije natuur op mensen gedocumenteerd in Brazilië. Een 40-jarige Aweti indiaan werd in mei 2007 door een jaguar belaagd toen hij in het tropisch regenwoud aan de oevers van het Ipawu meer in het Boven Xingu Indianenreservaat liep met zijn twee honden. De honden vielen een jaguar aan. De man probeerde tevergeefs zijn honden te redden door de jaguar met een machette (kapmes) en een stuk hout te slaan. Bij die poging werd hij zelf door de jaguar gebeten en raakte gewond aan zijn borst en linkerarm. De wonden werden verzorgd door de sjamaan van zijn dorp.
Een 21-jarige visser uit Cáceres, in de staat Mato Grosso, overleefde de aanval van een jaguar op 24 juni 2008 niet. Dit incident vond plaats in een afgelegen gebied van Cáceres in een plaats die bekend staat als ‘Pacu Gordo’ aan de oevers van de Paraguayrivier bij het Taiamã Natuurreservaat. De jaguar sloeg toe terwijl de jongen in een tent lag te slapen. De jongen werd ongeveer zestig meter het bos ingesleept door de jaguar.
Een derde incident speelde zich af op 14 juli 2010 eveneens te Cáceres. Een 17-jarige jongen uit Mateus Lemos (Minais Gerais) maakte een bootvistrip. Op een moment sprong een jaguar in de boot die de jongen in de rechterschouder beet waarna de jongen in het water viel. De schipper wist de, ook aan het hoofd gewonde, jongen weer aan boord te trekken. Pas acht uren later kon de gewonde jongen een ziekenhuis worden binnengebracht. Hij heeft de aanval van de jaguar overleefd.

Overigens werd op 20 juni bekend dat levende jaguars aanzienlijk meer waard kunnen zijn voor ecotoerisme, dan het vee dat deze beschermde katachtigen doden. Dat blijkt uit een recente studie die werd gepresenteerd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de 'Association for Tropical Biology and Conservatio' in Bonito, Brazilië. Henrique Concone, een bioloog van de dierenbeschermingsorganisatie Pró-Carnívoros, en Fernando Azevedo, analyseerden de opbrengsten uit toeristische nachttours in het uitgestrekte gebied van de Fazenda Sao Francisco, een ‘ranch’ (boerderij) in het zuiden van de Pantanal in Brazilië, en vergeleken die met verlies van vee veroorzaakt door de jaguars. Ze ontdekten dat gedurende een periode van vijf jaar de opbrengsten uit het deelnemen van bijna 12.000 ecotoeristen aan nachtexcursies opliepen tot 497.000 Amerikaanse dollars, terwijl de kosten van het verlies van 44 stuks vee door aanvallen van jaguars, de ranch slechts 18.444 Amerikaanse dollars heeft gekost. Ondanks het feit dat er geen garanties zijn dat toeristen een levende jaguar zullen zien, is volgens Concone de relatief hoge kans om toch een jaguar te zien, rede genoeg voor toeristen om het 140 vierkante kilometer grote gebied van de ranch te blijven bezoeken. Volgens de studie kan toerisme een aanzienlijke bijdrage leveren aan het in stand houden van een gezonde jaguarpopulatie. De uitkomsten van het onderzoek zijn van belang, omdat boeren een belangrijke oorzaak zijn van de jaguar sterfte in de Pantanal en de Amazone. Een economisch argument kan het meest effectieve argument zijn om boeren ervan te overtuigen om geen grote katachtigen te doden.

Klopjacht…..op beschermde, zeldzame diersoort
Het bekend worden van de mogelijke aanwezigheid van een jaguar in Lelydorp was voor de politie aanleiding om de betrokken veehouders op te roepen een klopjacht te organiseren om de verdachte, een jaguar, dood te schieten. Dat, het doden van een beschermde jaguar, mag echter alleen met toestemming van ’s Lands Bosbeheer (LBB), een afdeling van het ministerie van Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeheer (ROGB). De oproep van het KPS is dan ook op z’n zachtst gezegd curieus te noemen. Immers, de Surinaamse overheid roept op om een internationaal beschermde diersoort af te schieten en dus de wet te overtreden.

Volgens de Jachtwet van 1954 en het Jachtbesluit uit 2002 mogen jaguars alleen worden doodgeschoten als have en goed in gevaar komen. ’s Lands Bosbeheer moet in kennis worden gesteld wanneer een jaguar is afgeschoten, om te onderzoeken onder welke omstandigheden het dier is gedood. Natuurlijk is het niet eenvoudig om na het doden te kunnen constateren of dat is gebeurd ter bescherming van mens of dier. Voorzover bekend is er nooit strafrechtelijk opgetreden tegen iemand die een jaguar heeft doodgeschoten. Integendeel. Daders, schutters, worden pontificaal geportretteerd in de media, trots poserend met de buit.

Impulsief
De International Union for the Conservation of Nature (IUCN) kwalificeert het roofdier als ‘bijna bedreigd’. Het is niet bekend hoe groot de populatie jaguars in Suriname is. De afgelopen jaren zijn er nauwelijks incidenten met een jaguar geweest. Voorzover bekend was 2007 het laatste jaar waarin een paar keer jaguars zijn gedood. In die gevallen was het dier, op zoek naar voedsel, opgedoken in bewoond gebied in de omgeving van de internationale luchthaven Johan Adolf Pengel. De jaguar deed zich te goed aan vooral kleinvee, eenden en ganzen. Bij het zien van een jaguar werd het dier meteen afgeschoten.
Dat het gaat om een zeldzame en bedreigde diersoort interesseert mensen – van wie vee door een jaguar is gedood – niet. Zij reageren op zo’n moment impulsief, vanuit verontwaardiging en vooral boosheid.

Het Wereld Natuur Fonds Guianas (WWF Guianas) liet in maart 2010 nog weten dat er strengere maatregelen moeten komen om de jaguar te beschermen. Deze keer heeft het WWF Guianas, vooralsnog, niets van zich laten horen. De vraag – die echter door bijna niemand wordt gesteld – zou gesteld kunnen worden waarom een jaguar zo dicht bij bewoond gebied komt om zijn prooi te zoeken. Mogelijk is het dier uit zijn eigen habitat verdreven door menselijke activiteiten als houtkap, mijnbouw of uitbreiding van bewoonde gebieden.

Geen verdoving
Medewerkers van de afdeling Natuurbeheer van ’s Lands Bosbeheer blijken zich op dinsdag 12 juni te Lelydorp te hebben ‘georiënteerd’. Ashok Pherai, waarnemend sectiechef Educatie Natuurbeheer, bevestigde in het Dagblad Suriname van zaterdag 17 juni, dat jaguars behoren tot de beschermde diersoorten en dat zij niet mogen gevangen of gedood. De Paramaribo Zoo heeft aan Natuurbeheer een val ter beschikking gesteld om de jaguar te vangen. Getracht zal worden om samen met de veehouders de jaguar in de val te lokken, waarna het overgebracht zal worden naar een andere habitat. Natuurbeheer beschikt, aldus Pherai, niet over verdovende middelen om schade aanrichtende dieren te verdoven en af te voeren.

De gedane oproep van de politie aan de veehouders te Lelydorp om een klopjacht te openen op de jaguar en het dier te doden, blijkt net zo impulsief te zijn geweest als de impulsieve wijze waarop in het verleden jaguars zijn afgeschoten en lijkt ver verwijderd te zijn van strengere maatregelen om de bedreigde jaguar te beschermen.

Noot:
Het artikel is zaterdag 16 juni 2012 gepubliceerd door de Surinaamse nieuwswebsites Obsession Magazine en GFC Nieuws en 18 juni 2012 op NoSpang.
Op zaterdag 12 januari 2013 besteedde De West aandacht aan een uitzending van vrijdag 11 januari van het Sky Televisie-programma Waakhond waarin dr. Paul Ouboter werd geïnterviewd over zijn wetenschappelijk onderzoek naar de jaguar in Suriname. Ouboter benadrukte dat de beschermde jaguar niet mag worden afgeschoten. Het is voor het eerst dat publiekelijk aandacht is voor dat onderzoek, waarvan ik al langere tijd op de hoogte was en ik ook contact over gehad - en in algemene zin over de situatie van de jaguar in Suriname - met de nieuwsredactie van Sky Radio en Televisie in Paramaribo.

UPDATE: De Colombiaanse nieuwswebsite colombiareports.com bericht dinsdag 28 mei 2013 dat een visser in de noordelijke regio Uraba is gedood door een jaguar. Het artikel vermeldt onder andere dat de jaguar uit zijn eigen habitat is verdreven en zich nu ophouden in palmolie plantages die zijn opgezet in het oorspronkelijke leefgebied van het dier.

55-Jarige man krijgt slechts boete voor doden tenminste drie jaguars....
Het Korps Politie Suriname meldt op donderdag 13 juni 2013 dat een 55-jarige man is aangehouden voor het doden van tenminste drie jaguars. De man hoefde slechts een boete te betalen...... Waar de man werd opgepakt en hoe hoog de boete was heeft de afdeling Voorlichting van de politie niet vermeld.

UPDATE's:

3 augustus 2013: Ook in Colombia blijkt de jaguar door de mens, ontbossing en mijnbouw, uit het eigen leefgebied te worden gedreven en wordt het dier gedwongen om in meer bewoond gebied naar voedsel te zoeken:

Zou dit ook geen goed idee zijn voor Suriname? Om meer begrip te kweken voor de hier zo gevreesde jaguar, maar vooral en ook om nieuwe toeristen aan te trekken:

Surinaamse overheid kijkt toe hoe illegale porknokkers Brownsberg Natuurpark vernietigen

Fotoverslag WWF Guianas goudmijnactiviteiten op Brownsberg leidt tot hypocriete reacties....

20-03-2012  door: Paul Kraaijer


Het is jammer te moeten constateren dat in Suriname kennelijk foto's verantwoordelijken moeten wakker schudden..... Al jaren achtereen zijn illegale ‘porknokkers’ (goudzoekers) actief in het Brownsberg Natuurpark in het district Brokopondo. Al jaren achtereen hebben de autoriteiten niet opgetreden. Het natuurgebied met een rijke en unieke biodiversiteit en een grote toeristische trekpleister, wordt vernietigd.

De minister van Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeheer (RGB), Simon Martosatiman, reageerde ontstemd op de berichten. ‘Er is duidelijk iets behoorlijk mis. De consequentie is dat iemand daar niet op zijn plek zit en zal moeten opstappen.’ Hij erkende zelfs te weten dat er goudzoekers waren in het gebied, maar dacht dat het zou gaan om ongeveer twee of drie locaties. Toen het WWF een week terug hem het rapport onder de neus duwde, viel de minister bijna van zijn stoel toen het om ongeveer vijftig locaties bleek te gaan, zo berichtte een van de kranten in Suriname. Hij wist dus van de activiteiten van illegale goudzoekers in het natuurgebied, maar trad niet op.

Datzelfde kan gezegd worden van de in december 2010 geïnstalleerde presidentiële commissie Ordening Goudsector. Leden Gerold Dompig en Melvin Linscheer van die commissie wisten dat porknokkers in het natuurgebied de boel aan het vernietigen waren, maar ook zij bleven op hun stoel zitten. Nu, gedwongen door de onthullende foto's van het WWF, gaan de porknokkers uit het Brownsberg Natuurpark verwijderd worden - vrijwillig, aldus Dompig.....

Het verslag komt op een moment dat de directeur van de St. Natuurbehoud Suriname (Stinasu), Frank Kasantaroeno, in opspraak is. Stinasu is beheerder van het natuurgebied. Desondanks blijkt Kasantaroeno illegale porknokkers toestemming te hebben gegeven om gedurende vier maanden goud te mijnen in het natuurpark in ruil voor goud. Natuurlijk wordt dit door de directeur van Stinasu ontkend. Er zijn echter kwitanties in omloop waaruit blijkt dat Stinasu goud heeft ontvangen van porknokkers. Overigens al in 2007 waren goudzoekers in het natuurgebied actief. Ze werden toen door Stinasu willens en wetens gedoogd.

Hopelijk heeft het op 19 maart 2012 gepresenteerde fotoverslag van het WWF Guianas als zijdelings effect, dat Stinasu wordt opgeheven of een andere invulling gaat krijgen en dat haar directeur onmiddellijk wordt ontheven uit zijn functie. Als beheerder van het Brownsberg Natuurpark, een toeristische trekpleister en een gebied met een unieke en bijzondere biodiversiteit, had Kasantaroeno dit natuurpark moeten beschermen en niet voor grote delen uit handen moeten geven aan kleinschalige goudzoekers. Het WWF Guianas, dat Stinasu niet voor de presentatie van haar fotoverslag had uitgenodigd, heeft inmiddels laten weten de geldkraan naar Stinasu dicht te draaien. De internationale natuurbeschermingsorganisatie is Stinasu en haar directeur meer dan zat.

Beschermt de Surinaamse regering wel de unieke biodiversiteit van het land, waarmee zjj altijd op het internationale politieke toneel pronkt?

Neen, de natuur mag ongehinderd door ongeveer tweeduizend porknokkers en gadegeslagen door de organisatie die die natuur zou moeten beschermen en door de verantwoordelijke minister en de commissie Ordening Goudsector vernietigd worden. Het WWF Guianas heeft hen nu op een confronterende wijze de ogen geopend. Hopelijk blijven die ogen open en draaien ze niet langer naar links, wanneer rechts de natuur onherstelbaar wordt vernietigd.

Noot Kraaijer:
Het artikel is op 21 maart 2012 gepubliceerd op de Surinaamse nieuwswebsites NoSpang en GFC Nieuws.

Suriname mist weer een kans - Nauwelijks aandacht voor VN Jaar van de Biodiversiteit 2010

VN Jaar van de Biodiversiteit 2010

aan Suriname voorbij gegaan 

Gemiste kans

01-12-2010 Door: Paul Kraaijer,  De Parbode, December 2010, Jaargang 5, Nummer 56


Het jaar 2010 nadert zijn einde. Ook eindigt eind december het internationale VN Jaar van de Biodiversiteit. Maar waren vele Surinamers wel op de hoogte van dit speciale jaar en in hoeverre hebben Surinaamse natuurbeschermingsorganisaties hieraan bekendheid gegeven? De respectievelijke antwoorden zijn niet bemoedigend voor een land waar de natuur in al zijn grillige en kleurrijke vormen zo nadrukkelijk en overweldigend aanwezig is en beschermd dient te worden: neen en nauwelijks. Voor Suriname lijkt dit VN jaar meer symbolisch en ver weg te zijn dan dat het werkelijk enige relevante waarde heeft (gehad) om in 2010 extra aandacht te vragen en te krijgen voor de unieke Surinaamse biodiversiteit.

Suriname ondertekende al begin juni 1992 de VN Biodiversiteits Conventie (Convention on Biological Diversity) en werd in december 1996 formeel een van de 193 deelnemende ‘partijen’. Het is het Ministerie van Arbeid, Technologie en Milieu dat Suriname officieel in de conventie vertegenwoordigd. De vertegenwoordiging bestaat uit maar liefst vier vrouwelijke ambtenaren milieubeleid, meldt de intenetsite van de Conventie. Met enthousiasme werd het speciale VN jaar pas op 26 april met een boodschap op de tv geopend door toenmalig ATM-minister Joyce Amarello-Williams.

Biodiversiteit is een zeer breed begrip. Feitelijk valt alles wat zich in de natuur afspeelt onder biodiversiteit. De VN omschrijft het dan ook alsvolgt: ‘Biodiversiteit is de term gegeven aan een diversiteit van leven op aarde en aan de natuurlijke patronen die gevormd worden. De biodiversiteit die wij vandaag de dag zien is de vrucht van miljoenen jaren van evolutie, gevormd door natuurlijke processen en meer en meer door menselijke invloeden. Het vormt het web van leven waar wij integraal deel van uitmaken en waar we zo afhankelijk van zijn.’

De diversiteit wordt gevormd door een grote variëteit aan planten, dieren en micro-organismen. In Suriname zijn ruim 700 vogelsoorten, 192 zoogdieren, 175 verschillende reptielen en 318 soorten vis en ongeveer 5100 diverse plantensoorten.

Flora en fauna bedreigd
Menselijke activiteiten bedreigen de biodiversiteit. Vele diersoorten sterven uit of zijn al uitgestorven. De zucht naar geld, verkregen uit de opbrengsten van goud- en bauxietwinning, bedreigt de flora en fauna van Suriname. In oktober van dit jaar presenteerde het Wereld Natuurfonds Guianas cijfers over houtkap ten gunste van goudmijnen. Binnen de Guianas is Suriname een triest dieptepunt. In 2008 blijkt maar liefst 27 258.8 hectare regenwoud opgeofferd te zijn voor klompjes goud, terwijl in 2000 ‘slechts’ 8295.9 hectare bos werd neergehaald.
Daarnaast wordt de Atlantische kust van Suriname bedreigd door een langzame, lichte stijging van de zeespiegel en door erosie: een levensbedreigende situatie. De biodiversiteit is in gevaar in de kuststrook en vereist menselijk ingrijpen om toekomstige natuurrampen te voorkomen.

VN Jaar van de Biodiversiteit verdiende meer aandacht
Kortom, het VN Jaar van de Biodiversiteit had zeker dit jaar veel aandacht verdiend. Toch lijkt dit speciale jaar grotendeels langs Suriname te zijn gewaaid en dat staat haaks op de vele natuurlijke problemen waar het land mee kampt.

Diverse natuurbeschermingsorganisaties reageren niet op vragen over wat zij zoal in 2010 hebben gedaan om specifiek aandacht te vragen voor het VN Jaar van de Biodiversiteit. Mogelijk valt er ook niets te reageren, omdat er wellicht weinig tot niets is gedaan om het VN jaar en dus biodiversiteit onder de aandacht te brengen.

Rudi van Kanten, Programme Director van Tropenbos International Suriname, is een van de weinigen die reageert. “Tropenbos International Suriname participeert in de Biodiversiteitsworkshops van het ministerie van ATM en biodiversiteitspresentaties van andere organisaties.” Het is een korte reactie, maar een reactie. Onduidelijk is of de genoemde presentaties van niet nader genoemde andere organisaties werden gehouden speciaal in het kader van het VN jaar. Van Kanten laat ook nog weten dat de novembereditie van het kwartaalblad Bos en Natuur (een uitgave van Tropenbos Internationaal Suriname, het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname, WWF Guianas en Environmental Services & Support) een special is met als thema biodiversiteit.

De Nederlandse ambassade heeft in samenwerking met Tropenbos Internationaal Suriname vier videospotjes geproduceerd waarin diverse aspecten van de biodiversiteit aan de orde komen.
‘In het kader van het vergroten van de publieke bewustwording over de waarde van onze biodiversiteit.’, zo laat de ambassade op haar website weten. Maar ook hier wordt met geen woord gerept over het VN Jaar van de Biodiversiteit.

NIMOS
Het Nationaal Instituut voor Milieu en Ontwikkeling in Suriname, het NIMOS, reageert wel. Yolanda Babb-Echteld, Field Officer, laat namens het NIMOS weten dat geen speciale activiteiten zijn georganiseerd. Niet echt een verrassende reactie. “Maar wij hebben reguliere milieu tori’s, waarbij wij alle milieudagen belichten. Wij hebben geparticipeerd in de activiteiten van het ministerie van Arbeid, Technologie en Milieu in samenwerking met de Districtscommissaris van Paramaribo in het project Paramaribo City of Smiles.” Op de vraag waarom het NIMOS niet iets specifieks heeft georganiseerd in het kader van het internationale VN Jaar van de Biodiversiteit stelt het NIMOS dat zij niet “de focal point voor de UNCBD, de UN Convention on Biological Diversity, in Suriname is, maar het ministerie van ATM”.
Yolanda Babb-Echteld: “Het NIMOS participeert in alle activiteiten van het ministerie. Het NIMOS geeft meer technische invulling aan de implementatie van het Verdrag.” Jammer dat een belangrijk milieu instituut als het NIMOS niet zelf initiatieven neemt om biodiversiteit op de kaart van de publieke aandacht te zetten.

Aanmodderen
Met een nogal afwachtende houding blijft het in Suriname aanmodderen als het gaat om een goed, effectief, georganiseerd en succesvol duurzaam natuurbeheer en dus, met andere woorden, bescherming van het milieu, de flora en fauna in het land, de biodiversiteit. Een land waar nog steeds ongebreidelde voor de natuur desastreuze kleinschalige goudwinning kan plaatsvinden, waar jagers ongestoord en ongestraft (beschermd) wild kunnen afknallen of vangen voor de handel, waar nauwelijks wordt opgetreden tegen het asociale afvaldumpgedrag van velen, waar grote internationale goud- en bauxiet-/aluminium multionationals kaalslag plegen in het regenwoud en het milieu, de flora en fauna van ondergeschikt belang zijn.

Het is gewoon een feit, een gegeven: harde Amerikaanse dollars zijn voor de Surinaamse overheid belangrijker dan goede zorg voor het milieu, de natuur. De nieuwe regering toont echter een iets vriendelijker gezicht voor het milieu. Er zijn goede intenties, maar laat het de komende jaren niet bij woorden en papier blijven. Laat het milieu in al haar aspecten een belangrijk issue worden....

Plannen op papier
Het Ministerie van ATM besteedt op haar internetsite uitgebreid aandacht aan biodiversiteit. Binnen de Conventie inzake biodiversiteit zijn bioveiligheid en de formulering van een nationale Biodiversiteit Strategie het belangrijkst. Het ministerie heeft al in 2006 het Nationale Biodiversiteits Strategie Plan gepubliceerd, verplicht gesteld door de VN. Dit 41 pagina’s tellend document heeft een voorwoord van toenmalig minister drs. Clifford P. Marica. Marica spreekt onder andere de hoop uit ‘dat elke burger van Suriname zichzelf moge terug vinden in de visie van deze Strategie en het tot hun eigen missie moge maken, teneinde Suriname’s biodiversiteit te waarderen, te koesteren en duurzaam te gebruiken.’ Maar, hoeveel burgers hebben inzage hebben gehad in het plan?

In september 2009 werd door ATM een derde, 154 pagina’s tellend, landelijk rapport voor de VN Convention on Biological Diversity gepubliceerd. Dit rapport is samengesteld door het consultancy bureau Environmental Services & Support in Paramaribo. Het ‘rapport’ wordt echter gevormd door zo’n 138 pagina’s VN vragenlijsten met in totaal meer dan 200 vragen. Op zeer vele vragen is met een ‘no’ geantwoord. Zo ook op de vraag of Suriname maatregelen heeft genomen om de rol van biodiversiteit in het regenwoud en het functioneren van het ecosysteem beter te kunnen begrijpen, vanwege het ontbreken van voldoende deskundigheid. ‘No’ is ook het antwoord op de vraag of er mechanismen door de overheid zijn opgezet om direct te reageren wanneer activiteiten of gebeurtenissen de biodiversiteit bedreigen. Op de vraag welke maatregelen worden getroffen om bedreigingen van de biodiversiteit in de bossen te reduceren is geantwoord dat onderzoek is verricht naar kwikvergiftiging in vissen en lokale bewoners en dat er bewustwordingscampagnes zijn over de risico’s van het gebruik in de goudwinning. Het ‘rapport’ schetst een bedroevend beeld.

ATM werkt verder aan een zogenoemd ‘bioveiligheidsraamwerk’ om voorbereid te zijn op ‘hoogstaande biotechnologische technologieën afkomstig uit ontwikkelde landen’.

Opmerkelijk is dat het ministerie via haar website laat weten dat er een ‘sterke wil’ aanwezig is om te komen tot ‘strategie waarbij er een visie geformuleerd wordt zodat het duidelijk is welk beleid gevoerd zal worden met betrekking tot onze biodiversiteit’.

Geen specifiek beleid
Geconstateerd kan worden dat er dus nog geen specifiek beleid ontwikkeld is om de Surinaamse biodiversiteit te beschermen, ondanks de uitgebrachte rapporten. Slechts is sprake van het formuleren van een ‘nationaal biodiversiteit actieplan’.

Ondanks herhaalde verzoeken was het ministerie van ATM niet ‘bereikbaar’ voor commentaar. Kennelijk is het VN Jaar van de Biodiversiteit ook voor het ministerie slechts een papieren jaar en is niemand in staat hierover enkele vragen te beantwoorden. Dat is op zijn zachtst gezegd betreurenswaardig.
Is de vertegenwoordiging van het ministerie van ATM in de VN Convention on Biological Diversity slechts een formele vertegenwoordiging, blijft de aandacht voor biodiversiteit in eigen land slechts beperkt tot het bedenken van plannen aan een bureau in de burelen van het ministerie en een op één hand te tellen concrete activiteit in 2010 en was het woord biodiversiteit dit jaar slechts een aanleiding om in internationale contacten, conferenties en congressen te bedelen om als Suriname door het geïndustrialiseerde Westen gecompenseerd te worden voor haar vermeende duurzame bosbeheer?

Niet afwachten in 2011
Biodiversiteit in Suriname in 2011 vraagt om concrete actie, geen woorden en papier meer. Geen rapporten die in een bureaulade verdwijnen. Het milieu, de flora en fauna kunnen niet meer alleen overleven. Menselijke actie en activiteit zijn noodzaak om de schitterende biodiversiteit van Suriname voor de toekomst te behouden. 2011 Moet niet weer een jaar worden van afwachten, passiviteit, bedelen.

Met een dergelijke houding gaat de kaalslag in het Surinaamse regenwoud door (denk aan de plannen van goudmijngigant Newmont uit Amerika om een grote goudmijn te exploiteren in het Nassaugebied, Oost-Suriname), blijven binnenlandbewoners ziek, worden zieker, door het gebruik van met kwik (gebruikt in de kleinschalige goudwinning) verontreinigd water uit kreken en rivieren en blijven trenzen van percelen overlopen omdat bewoners zelf hun afval er in gooien.

Biodiversiteit, het klinkt zo mooi, maar laat het meer worden dan slechts een klank. Laat de Surinaamse biodiversiteit leven in al haar vormen en schoonheid en bescherm die biodiversiteit met daden en niet met rapporten.

(Bron foto: http://www.vub.ac.be/APNA/staff/FDG/courses/TCB/TCB.html / Bron cartoon: De Parbode)

Geraadpleegde bronnen o.a.:
http://atm.gov.sr/depmilieu/NatRep.pdf
http://atm.gov.sr/depmilieu/index.php?option=com_content&view=frontpage&Itemid=1 http://www.cbd.int/ http://www.cbd.int/countries/?country=sr http://www.nederlandseambassade.sr/Nieuws/Biodiversiteit http://www.stabroeknews.com/2010/news/stories/10/13/mining-deforestation-nearly-tripled-between-2000-08-%E2%80%93wwf/

(Dit artikel is in een ingekorte versie verschenen in het decembernummer 2010 van de Parbode, Jaargang 5, Nummer 56, http://www.parbode.com/)

Verdwijnt de 'tigri' uit Suriname? - Beschermde jaguar mag ongestraft doodgeschoten worden

Parbode, mei 2010

(Klik 'Open in new window' voor leesbare pagina's.)

Surinaamse aapjes belanden in Amerikaanse proefdierlaboratoria

Parbode, maart 2009
(Klik 'Open link in new window' voor leesbare pagina)