'Sociale afstands- maatregelen en beperkingen op mobiliteit hebben onevenredig effect op de armen'
Terwijl het nieuws in zijn dorp aan de kust verspreidde dat een brandstoftruck van een snelweg was gereden en was gekanteld, verliet José Gutiérrez zijn kleine huis en begaf zich naar het toneel. Onderweg overhandigde een buurman de 44-jarige visser een plastic jerrycan. Al snel voegde hij zich bij andere mannen met slippers en korte broeken die de vracht van de vrachtwagen plunderden in de buurt van een van de armste gemeenten van Colombia. Minuten later sloegen de vlammen uit het voertuig. Zeven mensen stierven onmiddellijk en volgens de autoriteiten zijn er sindsdien 38 meer gestorven aan ernstige brandwonden, waaronder Gutierrez, die vier kinderen achterliet.
'Niemand verdient het om zo te sterven', zegt Martha Escobar, de partner van Gutierrez. De explosie verwoestte Tasajera, een dorp aan de Caribische kust van Colombia, waarvan het levensonderhoud ernstig was beschadigd door slecht ontworpen snelwegprojecten en nu nog wanhopiger is geworden door pandemische beperkingen die de verkoop van vis sterk hebben verminderd.
Voor veel Colombianen benadrukte het incident de benarde situatie van arme steden in het hele land, aangezien de pandemie de economie decimeert, het gezondheidssysteem uitbreidt en het waarschijnlijk nog moeilijker zal maken om diepgewortelde ongelijkheden aan te pakken.
'De sociale afstandsmaatregelen en de beperkingen op mobiliteit hebben een onevenredig effect gehad op de armen', zegt Jorge Restrepo, een econoom aan de Javeriana Universiteit in Bogota. '
Hun vermogen om een inkomen te verdienen is ernstig geschaad en zal pas aan het einde van de pandemie herstellen.'
De visserij heeft het dorp van zo'n 5.000 mensen lang gesteund, dat op een dunne strook land ligt die het Caribisch gebied scheidt van de Cienaga Grande de Santa Marta, een moeras ter grootte van New York City met tientallen vissen, vogels en reptielen soorten. In de jaren zestig exporteerden dorpelingen zelfs oesters naar Florida, zei Sandra Vilardy, een zeebioloog die zich in de regio heeft gespecialiseerd. Maar, in dat decennium werden twee snelwegen aangelegd rond het moeras, waardoor de kanalen werden afgesneden die de Cienaga met het Caribisch gebied verbonden en waardoor de stroming van zoet water uit lokale rivieren afnam. In de daaropvolgende twee decennia verdwenen oesters. De lokale visvangst daalde van 27.000 ton per jaar naar 4.000 ton, zei Vilardy.
De economie van Tasajera nam een duikvlucht. Sommige verarmde dorpelingen begonnen de snelwegen te exploiteren door vrachtwagens te plunderen die daar waren gestrand en dingen als zeep of voedsel te stelen, zei Luis Fernando Trejo, een professor politicologie die de geschiedenis van de regio heeft bestudeerd. Het is een praktijk die de politie niet heeft kunnen controleren.
Vrachtwagens met vis en melk zijn deze maand ook elders in Colombia geplunderd - in de buurt van de kustplaats Cartagena en in de bergachtige provincie Antioquia, als gevolg van de wanhoop als gevolg van de pandemie.
 |
| (Bron foto:AP / Fernando Vergara) |
Op 6 juli zagen velen in Tasajera de crash van de tankwagen als een kans voor wat extra geld. Moto-taxichauffeur
Manuel Peña zei, dat een buurman hem had ingehuurd om naar de plaats van het ongeval te gaan en dat hij op zijn motorfiets sprong met een paar lege jerrycans. Een paar minuten nadat Peña arriveerde, explodeerde de vrachtwagen. Zijn halfbroer, Cesar Roble, raakte meteen in de brand.
'Ik liep de vlammen in en sleepte hem daar weg', zegt Peña, die ernstige brandwonden opliep aan zijn rechterarm, heupen en voeten.
Ondanks de pijn laadde Peña zijn broer op de motor en nam hem mee naar een kliniek in Pueblo Viejo, een stad een paar kilometer verderop. Peña zei dat hij flauwgevallen is van zijn verwondingen na aankomst in Pueblo Viejo. Toen hij die nacht wakker werd, bevond hij zich in een ziekenhuis in een andere stad. Peña en zijn broer werden, samen met nog vijf slachtoffers, later overgebracht naar een ziekenhuis in Bogota, dat een speciale afdeling heeft voor patiënten met brandwonden. De thuisstaat Magdalena in het dorp heeft geen ziekenhuizen die zijn uitgerust om ernstige brandwonden te behandelen. Maar, de ziekenhuizen in Bogota hadden geen huidweefsel meer dat nodig was om patiënten met ernstige brandwonden te behandelen. Het weefsel is afkomstig van overleden donoren, maar de Covid-19-pandemie heeft het voor ziekenhuizen in Colombia en elders bijna onmogelijk gemaakt om nieuwe donaties te verzamelen, omdat potentiële donoren 19 uur voor hun overlijden moeten worden getest op Covid-19. Uiteindelijk werd huidweefsel geschonken door een ziekenhuis in Texas dat nog reserves had van pre-pandemische donoren.
'We moesten 10 dagen wachten voordat de huidtransplantaten arriveerden', zegt dr. Patricia Gutierrez, een plastisch chirurg die toezicht houdt op de afdeling voor brandwonden in het Simon Bolivar-ziekenhuis in Bogota.
'Dat maakte de behandeling complexer.'
Peña overleefde het na 15 dagen in het ziekenhuis te hebben doorgebracht en is aan het herstellen in het huis van een familielid in Bogota. Zijn broer stierf op de intensive care. De 25-jarige zei dat hij nu nog harder zal moeten werken om zowel zijn eigen gezin als dat van zijn broer, die drie kinderen achterliet, te onderhouden.
Het zal voor het kleine dorp niet gemakkelijk worden om te herstellen, hoewel de tragedie een nieuwe ronde voedseldonaties van de Colombiaanse regering opleverde en beloofde meer ontwikkelingshulp te beloven. Het kwam toen de Covid-19-caseload van Colombia blijft stijgen en de werkloosheid is gestegen tot 21%.
De kustweg is voor de meeste reizigers nog steeds gesloten vanwege pandemische beperkingen op reizen over land tussen steden. Bewoners hebben geen voertuigen om hun vis naar de markt te brengen en klanten die komen opdagen om vis te kopen, zijn er tegenwoordig maar heel weinig. Martha Escobar, die haar partner en verschillende neven en nichten verloor bij de explosie, zei dat ze nu moet zorgen voor een zoon die zelf een verstandelijke beperking heeft. Ze is eigenaar van haar kleine hut, waardoor ze kan besparen op huurgeld, en is van plan geld te verdienen door maïstaarten te verkopen op de lokale markt. '
Mijn wortels liggen hier', zei ze.
(Suriname Mirror/The Associated Press/Twitter)
