Tussen 2000 en 2013 werden 25.710 dieren geëxporteerd naar Nederland

Levendige export van dieren uit Suriname

Suriname exporteerde in 2012 bijna 10.000 dieren

Ruim 7.200 groene leguanen uit Suriname gevlogen

Twee tapirs vervoerd naar ‘niet erkende’ Russische dierentuin

26-04-2013 Door: Paul Kraaijer

Paramaribo – Uit de meest recente exportcijfers van dieren uit Suriname in de CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) export handelsdatabase blijkt, dat Suriname nog steeds een aanzienlijke hoeveelheid dieren exporteert voor diverse doeleinden.

In totaal werden in 2012 vanuit Suriname 9.909 dieren geëxporteerd. Het grootste deel ervan bestond uit de groene leguaan: 7.259 en daarvan zijn er 6.150 naar de Verenigde Staten gevlogen. Alle uitgevoerde leguanen hebben van CITES als doel van de export omschreven 'commercieel'. Voor Amerika zal dat doel vooral de lokale consumptiemarkt zijn.

Export grote aantallen leguanen staat haaks op komst fokboerderij

De aanzienlijke hoeveelheid uitgevoerde leguanen duidt niet op een schaarste aan deze reptielen in het land. Het is daarom opmerkelijk, dat in het district Coronie in juni van dit jaar een eerste Surinaamse leguanenfokboerderij geopend wordt. De eigenaar van die boerderij gaat de dieren fokken om toeristen naar het district te trekken, om de lokale consumptiemarkt te voorzien van leguanenvlees en om de wildpopulatie in stand te houden door in gevangenschap gefokte exemplaren in de natuur te plaatsen. De fokker wil in jui beginnen met ruim tweehonderd dieren. Het initiatief wordt volledig gesteund door het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij dat ook op termijn graag een fokboerderij voor kaaimannen wil. Ook zijn er plannen voor het kweken van bepaalde vogelsoorten in gevangenschap, zoals de rode ibis. De regering hoopt met dergelijke initiatieven bepaalde diersoorten voor uitsterven in Suriname te behoeden.

Naast de groene leguaan werd de oranjevleugelamazone (papegaai) het meest geëxporteerd in 2012: 807 exemplaren. Verder worden veel andere vogelsoorten geëxporteerd en ook kikkersoorten.

Opvallende exporten in 2012 waren die van 2 laagland tapirs (tapirus terrestris) naar Rusland , 52 kolenbranderschildpadden (chelonoidis carbonaria) en 5 anaconda’s (eunectes murinus) naar Spanje.

Twee tapirs naar onbekende dierentuin in Rusland

De laagland tapir staat op de zogenoemde ‘Red list’ van het IUCN, International Union for Conservation of Nature, vermeld als ‘vulerable’ (kwetsbaar). In 2011 werden 3 tapirs geëxporteerd voor fokdoeleinden naar Egypte en in 2008 2 exemplaren naar Zuid-Afrika. Het is een diersoort waarvan er zeer weinig Suriname verlaten en dat maakt hun export opvallend.

In Rusland heeft voorzover bekend alleen het Zoopark Novosibirsk en de dierentuin van Moskou tapirs (тапир) in hun collectie, maar die zijn allen in gevangenschap in Europa geboren. Olga Shilo, curator van de collectie van de Novosibirsk dierentuin laat in een reactie weten: ‘Wij houden een paartje laaglandtapirs en hun jong, geboren in december 2012. We hebben een vrouwtje ontvangen van de Nurnberg dierentuin in Duitsland en een mannetje van de Zweedse Eskilstuna dierentuin. Helaas weten wij niet welke Russische dierentuin tapirs uit Suriname heeft ontvangen, het kan een private dierentuin zijn of een persoon met een privécollectie.’

De Braziliaanse tapirdeskundige Patricia Medici, werkend voor de IUCN Tapir Specialist Group (International Union for Conservation of Nature), zegt niet op de hoogte zijn van de export van twee Surinaamse tapirs naar Rusland.
‘We hebben de ISIS database (International Species Information System) ingezien en geconcludeerd dat er slechts twee dierentuinen in Rusland zijn met laagland tapirs, in Moskou en Novosibirks. Volgens de database zijn die dieren in gevangenschap in Europa geboren. Beide dierentuinen zijn lid van EAZA (European Association of Zoos and Aquaria). Wij hebben de sterke indruk dat de tapirs zijn geïmporteerd door een niet erkende bij de EAZA aangesloten dierentuin of door een dierenhandelaar.’

WWF Guianas heeft geen mening over export tapirs
Benoit de Thoisy uit Kwata, Frans Guyana, is de tapirdeskundige van de IUCN Tapir Specialist Group voor de Guianas. Hij heeft overheidsinstanties en nongouvernementele organisaties in Suriname benaderd om er achter te komen wat de bestemming is geweest van de in 2012 geëxporteerde twee tapirs.
Hij berichtte 25 maart: ‘Ik heb getracht meer informatie te verkrijgen, maar ik heb van niemand een reactie ontvangen.’
Verantwoordelijke instanties hullen zich in stilzwijgen en reageren niet op vragen. Het Wereld Natuurfonds Suriname (WWF Guianas) maakt zich niet druk om de komst van een leguanen fokboerderij. In een formele reactie laat de natuurbeschermingsorganisatie weten: ‘WWF Guianas is een non-gouvernementele organisatie die de rol van waakhond met betrekking tot een aantal issues op zich genomen heeft. Tegelijkertijd zullen wij de overheid ondersteunen waar dat effectief en zinvol kan. In dit geval ziet het WWF Guianas geen enkele reden om een standpunt tegen de keuze van de overheid in te nemen.’

Laveren in een mijnenveld
Het is een reactie die je kunt verwachten van een natuurbeschermingsorganisatie in Suriname. Stelling nemen tegen bepaalde natuur issues doen zij zelden. Ook de andere grote internationale organisatie in Suriname, Conservation International, laat zich zelden horen. Het zijn dan ook geen actiegroepen, maar organisaties die moeten laveren in een mijnenveld van belangenverstrengelingen, vriendjespolitiek en botsende economische- en milieubelangen.

Export van dieren uit Suriname in 2011

In 2011 werden in totaal 12.292 dieren geëxporteerd. Daaronder onder andere:

32 doodskopaapjes (saimiri sciureus)

501 zwartkop caiques (pionites melanocephalus)

3.650 groene leguanen

64 kaaimannen

164 boa constrictors 1.769 pijlgifkikkers (dendrobates tinctorius)

18 anaconda’s (eunectes murinus)

Export naar Nederland

Tussen 2000 en 2013 werden volgens de CITES export handelsdatabase in totaal 25.710 dieren naar Nederland geëxporteerd. Het aantal is sinds 2000 dalende. Een van de meest uitgevoerde diersoorten was de oranjevleugelamazone.

 

Hieronder per jaar de meest opvallende exporten

Laagland paca

* 2000 – in totaal 7.796 dieren, waaronder 2.012 groene leguanen, 1.488 oranjevleugelamazones (amazona amazonica: van 2006 tot en met 2011 werd geen enkel exemplaar geëxporteerd en in 2012 12 exemplaren), 664 pijlgifkikkers (dendrobates tinctorius), 226 zwartoorpapegaaien (pionus menstruus), 240 maisparkieten (aratinga pertinax), 4 laagland paca’s (cuniculus paca: alleen in 2000 geëxporteerd), 214 boa constrictors en 334 zwartkop caiques (pionites melanocephalus)

* 2001 – in totaal 2.730 dieren, waaronder 1.050 groene leguanen, 537 oranjevleugelamazones (amazona amazonica) en 90 pijlgifkikkers (dendrobates tinctorius: deze kikkersoort werd niet uitgevoerd van 2002 tot en met 2007)

* 2002 – in totaal 2.364 dieren, waaronder 847 oranjevleugelamazones (amazona amazonica) en 3 anaconda’s (eunectes murinus)

* 2003 – in totaal 481 dieren, waaronder 206 oranjevleugelamazones (amazona amazonica)

* 2004 – in totaal 1.235 dieren, waaronder 313 oranjevleugelamazones (amazona amazonica) en 2 grijze roodstaartpapegaaien (psittacus erithacus: alleen in 2004 zijn deze twee vogels Suriname uitgevoerd. De vogel staat in de zogenoemde Rode Lijst van het IUCN met als kwalificatie ‘kwetsbaar’)

* 2005 – in totaal 1.847 dieren, waaronder 631 oranjevleugelamazones (amazona amazonica)

Kolenbranderschildpad

* 2006 – in totaal 833 dieren, waaronder 293 kolenbranderschildpadden (chelonoidis carbonaria), 134 bronzen helmschildpadden (chelonoidis denticulata: tussen 2000 en 2006 werd deze soort niet geëxporteerd – deze soort staat in de zogenoemde Rode Lijst van het IUCN met als kwalificatie ‘kwetsbaar’)

Gouden teju

* 2007 – in totaal 1.027 dieren, waaronder 1 oranjevleugelamazone (amazona amazonica), 1 grote amazone (amazona farinosa), 2 gouden teju’s (tupinambis teguixin), 2 anaconda’s (eunectus murinus)

* 2008 – in totaal 1.432 dieren, waaronder 416 kolenbranderschildpadden (chelonoidis carbonoria), 200 groene leguanen, 6 anaconda’s (eunectus murinus)

* 2009 – in totaal 2.611 dieren, waaronder 917 kolenbranderschildpadden (chelonoidss carbonaria), 906 pijlgifkikkers (dendrobatus tinctorius), 20 brilkaaimannen (caiman crocodilus: tweede export sinds 2000 – in 2001 werden 90 exemplaren geëxporteerd)

* 2010 – in totaal 2.241 dieren, waaronder 4 geelvleugelara’s (ara macao), 200 groene leguanen, 1.138 pijlgifkikkers (dendrobates tinctorius), 297 driestreepgifkikkers (epipedobates trivittatus)

* 2011 – in totaal 1.070 dieren, waaronder 140 kolenbranderschildpadden (chelonoidis carbonaria), 664 pijlgifkikkers (dendrobates tinctorius)

* 2012 – in totaal 43 dieren: 12 oranjevleugelamazones (amazona amazonica), 6 grote amazone (amazona farinosa), 5 blauwwangamazones, 20 zwartkop caiques (pionites melanocephalus)

Noot:
Dit artikel is een geactualiseerde en aangepaste versie van het artikel van 31 maart 2013.

Is het eten van in gevangenschap gefokte groene leguanen risicovol?

(Bron foto: eigen foto Kraaijer)

Vlees van in gevangenschap gefokte zeeschildpadden op Cayman Islands maakt toeristen ziek

Hoe veilig is eten van vlees in gevangenschap gefokte leguanen?

Suriname heeft vanaf juni eerste leguanenfokboerderij

27-02-2013 Door: Paul Kraaijer

Paramaribo - Uit in de eerste week van februari door de Britse Royal Society of Medicine gepubliceerde uitkomsten van een wetenschappelijk onderzoek, blijkt dat vlees van in gevangenschap gefokte zeeschildpadden op de Cayman Islands toeristen ziek maakt.

Toeristen op de Cayman Islands werden door het eten van zeeschildpaddenvlees geïnfecteerd door bacteriën, virussen, parasieten of schimmels. Maar, mensen lopen ook het risico longontsteking, hersenvliesontsteking of nierfalen te krijgen door het eten van het vlees.

Volgens de onderzoekers hebben de problemen geen betrekking op vrij levende zeeschildpadden. Maar, zij kunnen wel een risico gaan betekenen als zij in contact komen met in gevangenschap gehouden soortgenoten.

Het onderzoek werd verricht in de Cayman Turtle Farm te Grand Cayman (de enige zeeschildpaddenboerderij in de wereld), dat jaarlijks door zo’n 300.000 toeristen wordt bezocht. De boerderij verkoopt zeeschildpaddenvlees aan bezoekers en aan lokale restaurants. De dieren worden echter, aldus de onderzoekers, gehouden in stress veroorzakende gevangenschap en zijn daardoor extra gevoelig voor infecties. Niemand vermoedt echter een risico bij het eten van vlees van in gevangenschap gehouden en gefokte zeeschildpadden. Maar, volgens de onderzoekers is die wetenschap wel bekend bij de meeste artsen.

‘Mensen moeten voorkomen, dat zij voedsel afkomstig van zeeschildpadden en wellicht ook van andere relatief langlevende soorten eten, ongeacht hun rol in de voedselketen. Deze dieren geven meer tijd aan gevaarlijke organismen en giftige stoffen om zich op te hopen en zij vormen dan ook een verhoogd risico als het gaat om het eten van hun vlees’, aldus de onderzoekers in een verklaring. Zij waarschuwen ervoor, dat toeristen die iets hebben ‘opgepikt’ van een zeeschildpad, dat door kunnen geven als zij huiswaarts keren aan boord van bijvoorbeeld een vliegtuig of een cruiseschip. Ook vinden zij hersenvliesontsteking een hoge prijs voor een korte aanraking van een zeeschildpad of voor het eten van zeeschilpaddenvlees en zelfs een hogere prijs voor ‘de kortstondige sensatie’ van iemand anders.

Het onderzoek werd onder andere uitgevoerd door Clifford Warwick van de Emergent Disease Foundation in het Britse Tobridge (Kent).

Maar, hoe gevaarlijk is het eten van in gevangenschap gefokte groene leguanen? 
Een ondernemer in het district Coronie begint in juni van dit jaar met een heuse leguanen fokboerderij te Friendship. De twee voornaamste argumenten om hiermee te beginnen, is het voorzien van de bevolking van leguanenvlees en het lokken van toeristen. Ook hopen de fokker en de regering de jacht op- en vangst van leguanen in het wild te kunnen beperken en daardoor de soort te beschermen.

Er zijn echter aanwijzingen dat het eten van het vlees van in gevangenschap gefokte leguanen kan leiden tot gezondheidsproblemen. Alle reden dus voor consumenten om voorzichtig, terughoudend, te zijn en zich ervan te vergewissen dat het vlees veilig is voor consumptie.

Al in maart 2009 waarschuwde een groep wetenschappers, waaronder Simone Magnino van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO, World Health Organization), in een artikel in het International Journal of Food Microbiology voor de risico’s van het eten van in gevangenschap gefokte reptielen als leguanen.

Parasieten, bacteriën en virussen en in mindere mate verontreiniging door zware metalen en restanten van diergeneesmiddelen, kunnen ervoor zorgen dat het eten van vlees van leguanen en andere reptielsoorten ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken, aldus de onderzoekers begin 2009 Mensen kunnen diverse ziekten oplopen door het eten van vlees van leguanen, hagedissen, krokodillen en slangen. Het gaat vooral om dieren die als huisdier worden gehouden of die in gevangenschap zijn en worden gefokt. De onderzoekers adviseren mensen om dergelijk vlees in te vriezen, omdat dat parasieten uitschakelt.

In het onderzoeksverslag is onder andere deze informatie te lezen over de leguaan:
‘Traditioneel, zijn iguanas al meer dan 7.000 jaar een voedselbron in delen van Centraal- en Zuid Amerika. Maar, door grootschalige jacht op zowel de dieren als de eieren en vernietiging van hun habitat in het regenwoud, zijn wilde populaties in enkele landen uitgestorven en in andere landen bedreigd met uitsterven. Fokprogramma’s, die in eerste instantie werden opgezet om de dieren te fokken en vervolgens in de natuur te plaatsen, werden meer en meer ontwikkeld in diverse landen, zoals Panama, Costa Rica, Guatemala, Nicaragua, Belize, Honduras, El Salvador, Colombia en Venezuela. Maar, naast het doel om de soort te beschermen, werd het fokken van leguanen in gevangenschap een economisch alternatief voor het houden van vee en een belangrijke voedselbron voor lokale bewoners. 
Twee soorten worden voor menselijke consumptie gefokt in boerderijen: de groene leguaan (Iguana iguana), de meest populaire foksoort, en de zwarte iguana (Ctenosaura spp.). (...) Jongen groeien in fokboerderijen op tot ze tussen de zes en tien maanden oud zijn, waarna ze worden losgelaten in bebost gebied vlak bij de boerderijen tot ze een voor de ‘markt’ gewenste grootte hebben. Dat duurt zo’n twee jaar. (...)’

Speciaal leguanenkookboek 
Een paar maanden na dat onderzoek, juli 2009, publiceerde een inwoner van de Amerikaanse stad Sarasota, George Cera, een iguana kookboek.

 

Hij nam het besluit om een dergelijk boek te schrijven, omdat leguanen in Florida het inheemse wild vernietigden en hij zag maar één oplossing voor dat probleem: dood ze en kook ze. Florida werd overspoeld door zwarte leguanen. In de zeventiger jaren van de vorige eeuw werd het dier door veel mensen als huisdier gehouden, maar door de jaren heen werden steeds meer exemplaren vrijgelaten en belandden daardoor in de vrije natuur. In 2007 werd Cera ingehuurd door huiseigenaren van Boca Grande in Lee County en in nog geen twee jaar tijd had hij 16.000 leguanen gevangen en gedood.

Puerto Rico heeft jacht geopend op de leguaan 
De regering van Puerto Rico besloot in maart 2012 om de jacht te openen op de leguaan. Op die manier hoopt het eiland de geïmporteerde soort uit te kunnen roeien en het vlees van de gedode dieren te exporteren. Op het eiland zouden zo’n vier miljoen leguanen leven en dat is meer dan het aantal inwoners. De eerste groene leguanen doken in de jaren zeventig op toen eigenaren, die ze als huisdieren hielden, ze begonnen los te laten. Sindsdien is het aantal leguanen explosief toegenomen. Ze kregen de schuld van het ‘overnemen’ van landingsbanen van het vliegveld (Puerto Rico geeft jaarlijks meer dan 80.000 Amerikaanse dollars uit aan het doden van leguanen op de internationale luchthaven Luis Munoz Marin, waar een ongecontroleerde populatie leguanen rond 2005 ervoor zorgde dat een binnenkomend vliegtuig de landing moest afbreken.), het ondermijnen van gebouwen en vernielen van funderingen en van stroomstoringen, omdat ze nesten bouwden vlak bij de warmte van elektriciteitscentrales. De regering ging vrijwillgers trainen om de dieren levend te vangen, waarna ze naar een speciale slachterij worden gebracht om vervolgens geëxporteerd te worden als ‘vlees’ naar de Verenigde Staten.

De lokale wetenschapper Javier Laureano is van mening dat lokale bewoners sowieso al de leguanen mishandelen door ze te verbranden, te slaan en door met hun auto’s over ze heen te rijden. Hij erkent dat er maatregelen moeten worden genomen om het aantal dieren te reduceren, maar de leguaan moet niet het middelpunt worden van een heksenjacht.

Smokkel van 115 kant-en-klare leguanen 
Dat het vlees van de leguaan gewild is bleek in april 2012 toen een een 38-jarige Amerikaan tot twee jaar cel werd veroordeeld voor het smokkelen van 115 voor de oven gereed zijnde leguanen van Mexico naar de Verenigde Staten.

Hij werd in juni 2011 gearresteerd toen hij trachtte om via de Otay Mesa haven Californië, bij San Diego, binnen te komen met het leguanenvlees verpakt in koelboxen. De onthoofde, gevilde en van botten ontdane leguanen - met een totaal gewicht van 72 kilo -, lagen verstopt onder vis. Het vlees zou bestemd zijn voor de menselijke consumptie. Tijdens de behandeling van de rechtszaak werd door het Openbaar Ministerie benadrukt dat het eten van leguanenvlees kan leiden tot voedselvergiftiging en dat het vlees vaak besmet is met de salmonella bacterie......